Encyklopedia roślin
Picea abies
Świerk pospolity
Opis rośliny
Duże drzewo dorastające do 40-50 m wysokości i 2 m średnicy pnia. W uprawie jednak znacznie niższy, osiągający 20-25 m wysokości. Średnica korony dochodzi do 5-12 m. Korona zmienna, od form wąskokolumnowych do szerokostożkowych. Zróżnicowane pod względem gęstości korony, które mogą być od luźnych aż po bardzo gęste. Najczęściej jednak ma pokrój stożkowaty z ostrym wierzchołkiem. Pień prosty, kora brązowa lub brązowoczerwonawa, płytko i nieregularnie spękana, łuszcząca się. Gałęzie ustawione okółkowo w piętrach, początkowo wzniesione ku górze, na starszych egzemplarzach ustawione prostopadle do pnia. Gałązki drobne, u młodych egzemplarzy sztywne, u starszych zwisają.
Igły zimozielone, długości 1-3,5 cm, na przekroju kwadratowe lub nieco spłaszczone, zaostrzone, mniej lub bardziej kłujące, błyszczące, ciemnozielone. Jeśli wykazują jasnozielone lub żółtawe zabarwienie to świadczy to o złym podłożu.
Kwiaty szyszkowatego kształtu, jednopienne. Męskie zebrane w kątach igieł, bez znaczenia ozdobnego, żeńskie szyszkowatego kształtu, czerwone, sterczące do góry.
Szyszki duże, długości 10-20 cm, wydłużone, zwisające. Jesienią dojrzewają i opadają. Po dojrzeniu jasnobrązowe, o łuskach różnego kształtu.
Naturalnie występuje w środkowej i północnej Europie. Pospolite drzewo naszych lasów.
Najlepszymi glebami do uprawy świerka są podłoża gliniasto-piaszczyste, zasobne w próchnicę, o umiarkowanej wilgotności, lekko kwaśne. Nie lubi gleb suchych i piaszczystych, na których rośnie źle i jest krótkowieczny. Wrażliwy na suche powietrze, zanieczyszczenia przemysłowe, pyły oraz zasolenie gleby. Wymaga miejsc w pełni nasłonecznionych.
Stosowany w parkach i dużych ogrodach, sadzony zarówno pojedynczo, jak i w grupach jednorodnych lub mieszanych. Ładne drzewo krajobrazowe oraz szpalerowe.
Bardzo dobrze znosi ciecie, dlatego może być stosowany na żywopłoty, które muszą być regularnie cięte.
Ponieważ wytwarza płytki system korzeniowy jest narażony na działanie wiatru.
Obecnie prawdopodobnie największy w Polsce świerk rośnie w Babiogórskim Parku Narodowym. Ma on około 330 lat, wysokość 38 m i obwód pnia 420 cm. Najwyższe zaś świerki występują w lasach Istebniańskich, a ich wysokość przekracza 50 m.
Świerk jest podstawowym drzewem używanym na „bożonarodzeniowe choinki”.
Cechy i wymagania
| Grupa roślin |
Iglaste |
| Rodzina |
Pinaceae - sosnowate |
| Charakterystyka Gatunku |
Pokrój: Stożkowy, Szerokostożkowy, Wąskostożkowy Wysokość: Od 20 m do 30 m Szerokość: Od 5 m do 12 m |
| Kwiaty |
Rodzaj kwiatów: Bez znaczenia dekoracyjnego Barwa kwiatów: Czerwone Kształt kwiatów: Szyszkowatego kształtu, Jednopienne. Męskie zebrane w kątach igieł, żeńskie szyszkowatego kształtu, sterczące do góry. Okres kwitnienia: Kwiecień |
| Igły |
Trwałość igieł: Zimozielone Kolor igieł: Ciemnozielone, Błyszczące Kolor igieł Jesienią: Bez zmian Kształt igieł: Dł. 1-3,5 cm, Na przekroju kwadratowe lub nieco spłaszczone, Zaostrzone, Mniej lub bardziej kłujące |
| Owoce |
Rodzaj owoców: Ozdobne Barwa owoców: Brązowy, Jasnobrązowy Okres owocowania: Wrzesień, Październik Krztałt owoców: Szyszki duże, Dł. 10-20 cm, Wydłużone, Zwisające. Jesienią dojrzewają i opadają. Po dojrzeniu o łuskach różnego kształtu. Zastosowanie: Brak zastosowania |
| Pędy |
Rodzaj pędów: Pień prosty, kora płytko i nieregularnie spękana, łuszcząca się. Gałęzie ustawione okółkowo w piętrach, początkowo wzniesione ku górze, na starszych egzemplarzach ustawione prostopadle do pnia. Gałązki drobne, u młodych egzemplarzy sztywne, u starszych zwisają. Kolor pędów: Brązowy, Brązowoczerwona Kolor pędów zimą: Bez zmian |
| Podłoże |
Rodzaj gleby: Gliniasto-piaszczysta Odczyn gleby: Obojętne (pH 5,0-6,0) (w tym lekko kwaśne) Wilgotność: Podłoże umiarkowanie wilgotne |
| Stanowisko |
Półcieniste, Słoneczne |
| Siła wzrostu |
Szybki |
| Formowanie |
Nie |
| Strefa klimatyczna |
2 od -50.0°C do -40.0°C |
| Zastosowanie polecane przez Bonsai Park |
Nasadzenia naturalistyczne, Ogrody przydomowe, Zadrzewianie krajobrazowe, Zieleń publiczna, Zieleń osiedlowa, Duże ogrody |
| Dodatkowe informacje |
Warunki uprawy: Małe wymagania Cechy Użytkowe: Brak szczególnych cech Pora największej atrakcyjności: Cały rok Walory: Ozdobne z liści lub igieł, Ciekawy pokrój Występowanie gatunku: Europa Centralna, Europa Płn., Europa Wsch., Gatunek krajowy Pochodzenie odmiany:
|